Kanat Seviyesi
Yamaçparaşütü tasarım parametreleri stabilite ve performans arasında ters bağıntı oluşturmanktadır. Performansı yüksek kanatların (yüksek A.R., ince profile, yüksek hız, vb.) stabilitesi (şeklini koruma ve düz uçma eğilimi) yüksek olmadığı için sadece uygun tecrubedeki pilotlar tarafından kullanılmalıdır.
Günümüzde kanat seviyeleri ve sınıslandırması ile ilgili 2 sistem genel geçerdir; LTF ve EN. Ancak sertifikasyon sistemleri kanatları pasif güvenlik seviyelerini ölçtüğü ve uçuş karakteri ile ilgili bilgi vermediği için yeterli değildir. Örneğin Ozone firmasının LTF 1 sınıfı 2, LTF1-2 sınıfı 4 farklı modeli vardır. Pasif güvenlik seviyeleri benzer olan kanatları karakteri ve kullanım alanı farklılık gösterebilir.
NOT: Kanat seçiminde, özellikle seviye belirlerken, kendi sorumluluğunda uçmaya başlamamış pilotların eğitmenlerinin yönlendirmelerini dikkate almaları doğrudur. Kişinin beceri seviyesini en iyi gözlemleyen eğitmenidir. Bu yazının amacı sadece genel bilgilendirmedir.
Kategoriler:
En çok kullanılan sertifikasyon sistemi DHV (LTF) olduğu için bu yazıda tek referans olarak belirtilmiştir. EN standartı da açıklanana (genelde) paraleldir.
(LTF 1) Başlangıç Kanadı: Pasif güvenliği (pilot müdahelesi olmadan stabil uçuşa geçme) en yüksek sınıftır. Eğitim uçuşlarında kullanılmalıdır.
(LTF1-2) Başlangıç-Orta Seviye: Pasif güvenliği oldukça yüksek kanatlardır. Kulüp pilotu seviyesi için uygundur.
(LTF2) Orta Seviye: Pasif güvenliği yüksek kanatlardır. Ancak min. 50 saat uçuş tecrubesi gerektirir. Pilot seivyesi için uygundur.
(LTF2-3) Performans: Pasif güvenliği düşük kanatlardır. Extra pilot becerisi gerektirir. Sadece çok tecrubeli pilotlar için uygundur. Min. 200 saat uçuş tecrubesi.
Yarışma Kanatları: Sadece yük testine girmiş, açık sınıf kanatlardır. Yarışma pilotları kullanır. Kanat üretici firma yada yerel temsici sorumluluğunda/inisiyatifinde tedarik edilir.
Paramotor Kanatları: Motorlu uçuşa uygunluğu belgelendirilmiş kanatlardır. Bazıları sadece motorlu uçuş için üretilmiştir, bazıları da matorlu motorsuz uçuşta kullanılabilir.
Tandem: Çift kişi için test edilmiş kanatlardır.
Towing: Vinç ile çekerek havalanmaya uygunlu test raporunda yada kullanım kılavuzunda ek bilgi olarak (evet/hayır) belirtilir.
Kime Hangi Kanat?
Yeni başlamayı düşünüyorum? Tartışmasız olarak sadece LTF 1. Eğitim alığınız malzemeyi kontrol edin. LTF1 sınıfı değilse, eğitmeninizi değiştirin.
Başlangıç eğitimini yeni bitirdim? Başlangıç (ilk 10 uçuş) eğitiminden sonra pilot 1 yada 1-2 tercih edebilir. Genel olarak öğrencinin eğilimi üst sınıf yani 1-2'den yanadır. Ancak uygun olan "entry level" LTF1 tercih etmektir. Kulüp ortamında bulunan kişiler gerektiğinde eğitim kanadına geri dönüş yapabilecekleri için eğitmenlerinin de onayıyla 1-2 tarcih edebilirler. Ancak eğer tek kanat kullanmak durumunda iseniz ve çok çok sık uçacağınızıa emin değilseniz ilk kanadını LTF 1 olmalıdır. Bu noktada eğitmenin görüşleri önem kazanmaktadır.
Yelkende tutunamıyorum? Kaldırıcı bantta tutunabilmek için ileri seviye kanada gerek yoktur. Kanadınız eski durumda yada eski tasarımsa güncellemeniz yeterli olacaktır. Yelken performansı için kanat seviyesini arttırmaya gerek yoktur.
İyi de ne zaman LTF1-2 ile uçacağım? 1-2 kanatlar daha öğretici olduğu için eğitim sonrasında ilk fırsatta 1-2'ye geçilmelidir. Ancak çok sık uçmayan, sportif başarı peşinde koşmayan kişiler LTF 1 ile uzun süre ucabilirler. 1-2'ye geçmek için 25-50 uçuş adeti uygun bir aralıktır.
Termikte altta kalıyorum, LTF1-2 bana yetmiyor? Malesef değil. Tüm kanatlar termikte benzer tırmanır, aradaki fark çok ufaktır. 1-2 ile yükselemeyen bir pilot 1-2 ile yükselmeye çalışmaya devam etmelidir. Kanat performası tırmanışta değil süzülüşte belirginleşir.
XC'ye hazırım, LTF2'im nerede? Orta seviye kanat almadan önce 1-2 kanadınızla XC yapın. 50 saat uçuş tecrubeniz olduktan sonra, yerel yarışma, uzun XC, vb. niyetiniz varsa LTF2 düşünebilirsiniz.
LTF 2-3'e ne zaman hazır olurum? 2-3 ile uçacak kendini bilir.
Hem paramotorla hem de motorsuz uçmak istiyorum? Çoğu yamaçparaşütü özellikle motorlu uçuş için üretilmiş olmasa da motorlu uçuşa uygundur. Paramotor için üretilmiş kanatların motorsuz uçuş karakterleri muhteşem (göreceli, değişken, kanadına bağlı???) değildir. Birçok firma standart yamaçparaşütlerini ek kolonla paramotor kanadı olarak önermektedir.
