Yazan: Yi�it Y�ld�r�m (havac�l�k listesi)

Bir hafta kadar önce aktif pilotaj konu�malar� s�ras�nda fren gerilimi ve iç basinç kavramlar� kullan�ld�. Her yerde bu kavramlarla ilgili yanl�� anla��lmalar duydu�um için bir yaz� yazmak istedim.

�ç bas�nç: Kanad�n uçu� h�z� ile orant�l�d�r, uçu� h�z� artt�kça iç bas�nç da artar. Yani speedle uçarken kapanma ya�amam�z�n sebebi iç bas�nç azalmas�ndan çok hücum aç�s�d�r. �ç bas�nc� etkileyecek di�er o�e ise hava ak��� ile hücre a�z� aras�ndaki ac�d�r. Hücre a��zlar�n�n hava ak���n� etkin kar��l�yaca�� hücum ac�s� aral���n�n d���na ç�kt�kça iç bas�nç azal�r. (Bu durum az önceki bilgiyi yanl�� yapm�yor. Yani yar��ma kanatlar�n�n hücre a��zlar� 0 hücum aç�s�nda da etkin olacak �ekilde tasarlan�yor.)

Fren gerilimi: Basitce elimizde hissetti�imiz fren yükü. Bu gerilimin kanad�n iç bas�nc�yla en ufak ilgisi yoktur. Bu gerilim sadece kanat üzerindeki yük da��l�m�na ba�l� olarak, frenleri etkiledi�i bölge üzerindeki yük hakkinda bilgi verebilir. Ornek: �ki farkl� kanatla 20 cm fren uygulayarak ucuyoruz. Fren gerilimi daha yüksek olan kanat daha stabil ya da iç bas�nc� daha yüksek diyebilir misiniz? Hay�r. Fren gerilimi yüksek olan kanatta firar kenar�na yak�n kald�r�c� kuvvet daha fazla diyebiliriz.

Fren gerilimi ve iç bas�nc�n ayn� �ey olmad���n� abart� bir örnekle ac�klayal�m. Stol yapt���n�z zaman iç bas�nç oldukça dü�üktür hatta s�f�r bile diyebiliriz. Peki bu durumda frenlerideki gerilim nedir? Oldukça yüksek.

Uçu� s�ras�nda (aktif pilotaj için) bir pilotun kanad�n iç bas�nc�n� dü�ünmesine gerek yoktur. Kanad�n uçu� h�z� korundu�u sürece yeterli bas�nç zaten olu�acakt�r. Bunun d���nda hiçbir pilot kanad�n iç bas�nc�n� zaten anlayamaz. KAPANMALARIN NEDEN� ï¿½Ç BASINÇ AZALMASI DE��L, HÜCUM AÇISIDIR. Hücum s�f�r veya negatif oldu�u zaman kanat kapan�r. 

Kapanmalara kar�� mücadele ederken hücum aç�s�n� kullanmak gerekir. Hücum aç�s�ndaki art�� ve azal�� kanat üzerindeki yük da��l�m�n� do�rudan etkiledi�i için bu bilgiyi fren gerilimi uzerinden dolayli olarak edinebiliriz.

Yani;

fren gerilimi azal�nca hücum aç�s� azalm��t�r, ï¿½Ç BASINÇ DE��L.

fren gerilimi art�ca hücum aç�s� artm��t�r,  ï¿½Ç BASINÇ BELL� DE��L.

Bundan sonra umar�m havac�l�k camias�nda 'KANADIN TOKLUGU' olarak da adland�r�lan his için ï¿½Ç BASINÇ yerine FREN GER�L�M� ya da YÜKÜ ortak terim olarak kullan�l�r.