Yazan: Yılmaz Açıkgöz Yamaç paraşütü ipleri, her ne kadar esnemeyen maddelerden yapılmış olsa da, zamanla ip boylarında değişim söz konusudur. Hangi ipler daha çok yük taşır: Uçuş esnasında toplam ağırlığımızın yaklaşık %80’ini A ve B kolonundaki ipler taşımaktadır. C ve D kolonu ipleri yük taşıdıkları gibi, daha çok kanadın uçması gereken konumu vermek için kullanılırlar. Yine kanadı uzun eksende incelediğimizde; kanadın ortasındaki iplerdeki yük dağılımı kulaklara doğru gittikçe azalmaktadır diyebiliriz. Kanadın uzun eksenindeki esnemeler, uçuş karakteri açısından çok bir şey değiştirmese de, kordo hattı üzerindeki küçük ip boyu değişimleri uçuş karakterini ciddi oranda etkileyebilir. Zamanla ip boyu değişiminin etkisi: Az öncede bahsettiğimiz gibi, uçuş esnasında ki toplam ağırlığın %80’nini A ve B kolonları taşıdığı için, zaman içerisinde A ve B kolonlarında esnemeye bağlı olarak ip boyunda uzama olurken, C ve D kolonlarında esneme çok az veya hiç olmadığı için bu iplerde boy değişimi olmaz. Böylece kanadın hücum açısı artmış olur. Yani kanadın, deep stol ve spin eğiliminde artış olmasını sağlar. Aynı zamanda trim hızında da azalmaya sebep olur. - Islanma kurumanın, ip boyu değişimine etkisi: ıslanma-kurumaya maruz kalan ipler, gerek kendi içinde gerekse dıştaki koruyucu dakron boyunda bir çekme (kısalma) söz konusudur. Uçuş esnasında bu kısalma, A ve B iplerine binen yükten dolayı eski halini aslada; C ve D ipleri fazla gerilmeye maruz kalmadığı için, ipler eski uzunluklarını ulaşamayabilirler. Bu durum da yine hücum açısını arttırarak, kanadın yüksek hücum açısında uçup, spin stool eğiliminin artmasına sebep olacaktır. Aynı zamanda, hız ve performans kaybı söz konusudur.
- Yüksek G’li manevraların ip boyu değişimine etkisi: Gerek eğitim gerek keyif için yapmış olduğumuz yüksek G’li manevralar (sipral, wingover, sat vb.) Genelde insanlar bu manevraları daha çok tek taraflı çalıştıkları için, kanadın bir tarafına daha çok gerilme olduğu için buna bağlı olarak uzamada fazla olacaktır. Zamanla bu boyut farkı kanadın asimetrik uçmasını sebep olur.
- İp üzerine atılan düğüm: Sadece paraşüt ipleri için değil her türlü ip için bu durum sakıncalıdır. İpler üzerine atılan düğümler %60’lara kadar iplerin taşıma gücünü azaltabilirler.
|
