Yazan: Y�lmaz Aç�kgöz Yamaç para�ütü ipleri, her ne kadar esnemeyen maddelerden yap�lm�� olsa da, zamanla ip boylar�nda de�i�im söz konusudur. Hangi ipler daha çok yük ta��r: Uçu� esnas�nda toplam a��rl���m�z�n yakla��k %80’ini A ve B kolonundaki ipler ta��maktad�r. C ve D kolonu ipleri yük ta��d�klar� gibi, daha çok kanad�n uçmas� gereken konumu vermek için kullan�l�rlar. Yine kanad� uzun eksende inceledi�imizde; kanad�n ortas�ndaki iplerdeki yük da��l�m� kulaklara do�ru gittikçe azalmaktad�r diyebiliriz. Kanad�n uzun eksenindeki esnemeler, uçu� karakteri aç�s�ndan çok bir �ey de�i�tirmese de, kordo hatt� üzerindeki küçük ip boyu de�i�imleri uçu� karakterini ciddi oranda etkileyebilir. Zamanla ip boyu de�i�iminin etkisi: Az öncede bahsetti�imiz gibi, uçu� esnas�nda ki toplam a��rl���n %80’nini A ve B kolonlar� ta��d��� için, zaman içerisinde A ve B kolonlar�nda esnemeye ba�l� olarak ip boyunda uzama olurken, C ve D kolonlar�nda esneme çok az veya hiç olmad��� için bu iplerde boy de�i�imi olmaz. Böylece kanad�n hücum aç�s� artm�� olur. Yani kanad�n, deep stol ve spin e�iliminde art�� olmas�n� sa�lar. Ayn� zamanda trim h�z�nda da azalmaya sebep olur. - Islanma kuruman�n, ip boyu de�i�imine etkisi: �slanma-kurumaya maruz kalan ipler, gerek kendi içinde gerekse d��taki koruyucu dakron boyunda bir çekme (k�salma) söz konusudur. Uçu� esnas�nda bu k�salma, A ve B iplerine binen yükten dolay� eski halini aslada; C ve D ipleri fazla gerilmeye maruz kalmad��� için, ipler eski uzunluklar�n� ula�amayabilirler. Bu durum da yine hücum aç�s�n� artt�rarak, kanad�n yüksek hücum aç�s�nda uçup, spin stool e�iliminin artmas�na sebep olacakt�r. Ayn� zamanda, h�z ve performans kayb� söz konusudur.
- Yüksek G’li manevralar�n ip boyu de�i�imine etkisi: Gerek e�itim gerek keyif için yapm�� oldu�umuz yüksek G’li manevralar (sipral, wingover, sat vb.) Genelde insanlar bu manevralar� daha çok tek tarafl� çal��t�klar� için, kanad�n bir taraf�na daha çok gerilme oldu�u için buna ba�l� olarak uzamada fazla olacakt�r. Zamanla bu boyut fark� kanad�n asimetrik uçmas�n� sebep olur.
- �p üzerine at�lan dü�üm: Sadece para�üt ipleri için de�il her türlü ip için bu durum sak�ncal�d�r. �pler üzerine at�lan dü�ümler %60’lara kadar iplerin ta��ma gücünü azaltabilirler.
|
